meslege-hazirlik-egitimleri-konulu-ayet-ve-hadisler.docx
T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
Eğitim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Program Geliştirme Daire Başkanlığı
MesleČ****e H****azirlik EČitimleri
KONULU AYET VE HADİSLER
ANKARA 201****9
İÇİNDEKİLER
Sabır ve Şükür14
Kardeşlik ve Birlikte Yaşama Ahlakı17
Emr-i Bi’l-Ma’ruf Nehy-i Ani’l-Münker18
Anne Baba Hakkı19
Komşu Hakkı21
O� lüm ve Ahirete Hazırlık22
SUNUŞ
Toplumu din konusunda aydınlatmakla görevli olan Diyanet İşleri Başkanlığımız, din hizmetlerinin etkin, verimli ve toplumun ihtiyaçlarına cevap verecek nitelikte yürütülebilmesi için personelinin bilgi ve becerilerini geliştirmek, mesleği ile ilgili yeni gelişmelere uyumunu sağlamak amacıyla çeşitli hizmet içi eğitim faaliyetleri düzenlemektedir. Bunlardan biri de personelin teorik ve pratik açıdan görevin gerektirdiği meslekî bilgi, beceri ve formasyona sahip olmasını amaçlayan ve kendi içinde birçok dersten oluşan ‘Mesleğe Hazırlık Eğitimleri’dir.
Mesleğe hazırlık eğitimlerinin genel amaçları kapsamında ders materyali olarak hazırlanan ve ibadet başta olmak üzere farklı konulara ilişkin ayet ve hadis seçkilerinden oluşan bu çalışmanın amacı; mesleğe yeni başlayan personelin din hizmetleri faaliyetlerindeki hazır bulunuşluk ve bilgi düzeylerinin geliştirilmesine katkı sağlamaktır. Bununla birlikte vaaz ve irşat faaliyetlerinin hazırlanması ve sunumunda konuların ayet-i kerime ve hadis-i şeriflerle temellendirilmesinin önemi konusunda farkındalık oluşturmaktır.
Belirlenen ayetlerin anlamlarında Diyanet İşleri Başkanlığı mealleri, hadislerin anlamlarında ise Hadislerle İslam eseri esas alınmıştır. Ayet ve hadislerin geniş açıklamaları için ilgili çalışmalara müracaat edilebilir.
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
ALLAH’A VE RESÛLÜNE İTAAT
وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَ مُؤْمِنَةٍ اِذَا قَضَى اٰلُّل وَرَسُولُهُٓ اَمْرًا اَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ اَمْرِهِمْۜ وَمَنْ يَعْصِ اٰلَّل وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَلً مُب۪ينًا
“Allah ve Resûlü bir işe hüküm verdiği zaman, inanmış bir erkek ve kadına o işi kendi isteklerine göre seçme hakkı yoktur. Her kim Allah ve Resûlüne karşı gelirse, apaçık bir sapıklığa düşmüş olur.”
(Ahzap, 33/36)
قُلْ اِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اٰلَّل فَاتَّبِعُون۪ي يُحْبِبْكُمُ اٰلُّل وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْۜ وَاٰلُّل غَفُورٌ رَح۪يمٌ
“(Resûlüm!) De ki: Eğer Allah’ı seviyorsanız bana uyunuz ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah son derece bağışlayıcı ve esirgeyicidir.”
(Al-i İmran, 3/31)
تَرَكْتُ فِيكُمْ أَمْرَيْنِ لَنْ تَضِلُّوا مَا تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا كِتَابَ الِل وَسُنَّةَ نَبِيِّهِ
“Size iki şey bırakıyorum, onlara sımsıkı sarıldığınız sürece yolunuzu şaşırmayacaksınız: Allah’ın Kitabı ve Peygamberinin Sünneti.”
(Muvatta, Kader, 3)
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
İBADET
وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَٰتّى يَأْتِيَكَ الْيَق۪ينُ
“Sana ölüm gelinceye kadar Rabbine ibadet et.”
(Hicr, 15/99)
أَىُّ الْعَمَلِ أَحَبُّ إِلَى الَِّل؟ قَالَ: "أَدْوَمُهُ وَإِنْ قَلّ
“Allah katında amellerin en sevimlisi hangisidir?” (diye soruldu.) Resûlullah, “Az da olsa devamlı olanıdır.” buyurdu.
(Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn, 216)
DUA
قُلْ مَا يَعْبَؤُ۬ا بِكُمْ رَبّ۪ي لَوْلَ دُعَٓاؤُ۬كُمْۚ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزَامًا
“(Resûlüm!) De ki: (Kulluk ve) yalvarmanız olmasa, Rabbim size ne diye değer versin? (Ey inkârcılar!
Size Resûl’ün bildirdiklerini) kesinkes yalan saydınız; onun için azap yakanızı bırakmayacaktır!”
(Furkan, 25/77)
الدُّعَاءُ مُخُّ الْعِبَادَةِ
“Dua ibadetin özüdür.”
(Tirmizî, Deavât, 1)
6
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
NAMAZ
اُتْلُ مَٓا اُو۫حِيَ اِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ وَاَقِمِ الصَّٰلوةَۜ اِنَّ الصَّٰلوةَ تَنْٰهى عَنِ الْفَحْشَٓاءِ وَالْمُنْكَرِۜ وَلَذِكْرُ اٰلِّل اَكْبَرُۜ وَاٰلُّل يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ
“(Resûlüm!) Sana vahyedilen Kitab’ı oku ve namazı kıl. Muhakkak ki, namaz, hayâsızlıktan ve kötülükten alıkoyar. Allah’ı anmak elbette (ibadetlerin) en büyüğüdür. Allah yaptıklarınızı bilir.”
(Ankebut, 29/45)
أَرَأَيْتُمْ لَوْ أَنَّ نَهْرًا بِبَابِ أَحَدِكُمْ ، يَغْتَسِلُ فِيهِ كُلَّ يَوْمٍ خَمْسًا ، مَا تَقُولُ ذَلِكَ يُبْقِى مِنْ دَرَنِهِ؟" . قَالُوا: لَ يُبْقِى مِنْ دَرَنِهِ شَيْئًا . قَالَ: "فَذَلِكَ مَثَلُ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ ، يَمْحُو الَُّل بِهَا الْخَطَايَا."
“Birinizin kapısının önünden bir nehir geçse ve onda her gün beş defa yıkansa, bu o kimsenin kirinden bir şey bırakır mı, ne dersiniz?” Sahâbîler, “Onun kirinden hiçbir şey bırakmaz.” demişler, bunun üzerine Resûlullah, “İşte beş vakit namaz da böyledir! Allah onlarla günahları yok eder.” buyurmuştur.
(Buhârî, Mevâkîtü’s-salât, 6)
ORUÇ
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ ٰامَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذ۪ينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
“Ey iman edenler! Oruç sizden önce gelip geçmiş ümmetlere farz kılındığı gibi size de farz kılındı.
Umulur ki korunursunuz.”
(Bakara, 2/183)
مَنْ صَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
“İnanarak ve sevabını Allah’tan umarak Ramazan orucunu tutan kimsenin geçmiş günahları bağışlanır.”
(Buhari, İman, 28)
7
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
ZEKÂT VE SADAKA
وَاَق۪يمُوا الصَّٰلوةَ وَٰاتُوا الزَّٰكوةَۜ وَمَا تُقَدِّمُوا لَِنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اٰلِّۜل اِنَّ اٰلَّل بِمَا تَعْمَلُونَ بَص۪يرٌ
Namazı kılın, zekâtı verin. Önceden kendiniz için ne hayır yaparsanız onu Allah katında bulursunuz.
Şüphesiz Allah yaptıklarınızı eksiksiz görür.
(Bakara, 2/110)
لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَٰتّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَۜ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَاِنَّ اٰلَّل بِه۪ عَل۪يمٌ
“Sevdiğiniz şeylerden (Allah yolunda) harcamadıkça «iyi»ye eremezsiniz. Her ne harcarsanız, Allah onu hakkıyla bilir.”
(Al-i İmran, 3/92)
بُنِىَ الِإسْلَمُ عَلَى خَمْسٍ: شَهَادَةِ أَنْ لَ إِلَهَ إِلَّ الَُّل وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ الَِّل ، وَإِقَامِ الصَّلَةِ ، وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَالْحَجِّ ، وَصَوْمِ رَمَضَانَ
“İslâm beş esas üzerine kurulmuştur: Allah’tan başka ilâh olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın Resûlü olduğuna şehâdet etmek, namaz kılmak, zekât vermek, haccetmek ve Ramazan orucunu tutmak.”
(Buhârî, Îmân, 2)
مَا مِنْ مُسْلِمٍ غَرَسَ غَرْسًا فَأَكَلَ مِنْهُ إِنْسَانٌ أَوْ دَابَّةٌ إِلَّ كَانَ لَهُ صَدَقَةً
“Bir Müslüman bir ağaç diker de onun meyvesinden bir insan yahut hayvan yerse muhakkak o yenilen şey, ağacı diken kimse için bir sadaka olur.”
(Buhârî, Edeb, 27)
8
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
HAC VE UMRE
ف۪يهِ ٰايَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ اِبْٰره۪يمَۚ وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ ٰامِنًاۜ وَِٰلِّل عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ اِلَيْهِ سَب۪يلًۜ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اٰلَّل غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَم۪ينَ
Orada apaçık deliller, İbrâhim’in makamı vardır. Oraya giren emniyette olur.
Gitmeye gücü yetenin o evi ziyaret etmesi, Allah’ın insanlar üzerinde bir hakkıdır.
Kim inkâr ederse bilmelidir ki, Allah bütün âlemlerden müstağnidir.
(Âl-i İmran, 3/97)
مَنْ حَجَّ لَِِّل فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ
“Her kim bu evi (Kâbe’yi) haccederken, (söz ya da eylemle) cinsel yakınlığa yeltenmez ve kötülük işlemezse, anasının onu doğurduğu günkü gibi (günahsız) haline dönmüş olur.
(Buhari, Muhsar, 10)
الْعُمْرَةُ إِلَى الْعُمْرَةِ كَفَّارَةٌ لِمَا بَيْنَهُمَا ، وَالْحَجُّ الْمَبْرُورُ لَيْسَ لَهُ جَزَاءٌ إِلَّ الْجَنَّةُ
“İki umre, aralarında işlenen günahlara kefarettir.
(Allah tarafından) kabul gören haccın karşılığı ise ancak cennettir.”
(Buhârî, Umre, 1)
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
KURBAN
لَنْ يَنَالَ اٰلَّل لُحُومُهَا وَلَ دِمَٓاؤُ۬هَا وَٰلكِنْ يَنَالُهُ التَّقْٰوى مِنْكُمْۜ كَٰذلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اٰلَّل عَٰلى مَا هَٰديكُمْۜ وَبَشِّرِ الْمُحْسِن۪ينَ
“Onların ne etleri ne de kanları Allah’a ulaşır; fakat O’na sadece sizin takvânız ulaşır. Sizi hidayete erdirdiğinden dolayı Allah’ı büyük tanıyasınız diye O, bu hayvanları böylece sizin istifadenize verdi. (Ey Muhammed!) Güzel davrananları müjdele!”
(Hac, 22/37)
قَالَ أَصْحَابُ رَسُولِ الَِّل صلى الل عليه وسلم: يَا رَسُولَ الَِّل! مَا هَذِهِ الَأضَاحِىُّ؟ قَالَ":سُنَّةُ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ"
Resûlullah’ın (sas) ashâbı, “Ey Allah’ın Resûlü! Bu kurbanlar nedir?” dediler. Resûlullah, “Babanız İbrahim’in sünnetidir.” diye cevap verdi.
(İbn Mâce, Edâhî, 3)
GÜZEL AHLAK
وَاِنَّكَ لَعَٰلى خُلُقٍ عَظ۪يمٍ
“Sen elbette üstün bir ahlâka sahipsin.”
(Kalem, 68/4)
أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا
“Müminlerin iman bakımından en mükemmeli, ahlâk bakımından en güzel olanıdır.”
(Ebû Dâvûd, Sünnet, 15)
10
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
اللَّهُمَّ! إِنِّى أَعُوذُ بِكَ مِنَ الشِّقَاقِ وَالنِّفَاقِ وَسُوءِ الَأخْلَقِ
“Allah’ım! Bozgunculuktan, münafıklıktan ve kötü ahlâktan sana sığınırım.”
(Ebû Dâvûd, Tefrîu ebvâbi’l-vitr, 32)
İHLAS VE SAMİMİYET
قُلْ اِنَّ صَلَت۪ي وَنُسُك۪ي وَمَحْيَايَ وَمَمَات۪ي لِِل رَبِّ الْعَالَم۪ينَۙ
“De ki: Şüphesiz benim namazım, kurbanım, hayatım ve ölümüm hepsi âlemlerin Rabbi Allah içindir.”
(En’am, 6/162)
إِنَّمَا الَأعْمَالُ بِالنِّيَّةِ، وَإِنَّمَا لِمْرِئٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى الَِّل وَرَسُولِهِ، فَهِجْرَتُهُ إِلَى الَِّل وَرَسُولِهِ، وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوِ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا، فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
“Ameller niyete göredir. Herkes sadece niyetinin karşılığını alır. Kim Allah ve Resûlü için hicret ederse, hicreti Allah ve Resûlü’nedir. Kim de erişeceği bir dünyalık veya evleneceği bir kadından dolayı hicret ederse, onun hicreti de hicretine sebep olan şeyedir.”
(Müslim, İmâre, 155)
الدِّينُ النَّصِيحَةُ" قُلْنَا: لِمَنْ؟ قَالَ: "لَِِّل وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ وَلَأئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ
“Din samimiyettir.” “Kime karşı?” diye sorulunca, “Allah’a, kitabına, Peygamberi’ne, Müslümanların yöneticilerine ve bütün Müslümanlara.” buyurdu.
(Müslim, Îmân, 95)
11
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
SALİH AMEL
مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْٰثى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَٰيوةً طَيِّبَةًۚ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
“Erkek veya kadın, mümin olarak kim iyi amel işlerse, onu mutlaka güzel bir hayat ile yaşatırız.
Ve mükâfatlarını, elbette yapmakta olduklarının en güzeli ile veririz.”
(Nahl, 16/97)
إِنَّ الََّل لَ يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ، وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ وَأَعْمَالِكُمْ
“Allah sizin dış görünüşlerinize ve mallarınıza bakmaz, bilâkis kalplerinize ve amellerinize bakar.”
(Müslim, Birr, 34)
TAKVA
يَٓا اَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَاُنْٰثى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَٓائِلَ لِتَعَارَفُواۜ اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اٰلِّل اَتْٰقيكُمْۜ اِنَّ اٰلَّل عَل۪يمٌ خَب۪يرٌ
“Ey insanlar! Şüphe yok ki, biz sizi bir erkek ve bir dişiden yarattık ve birbirinizi tanımanız için sizi boylara ve kabilelere ayırdık. Allah katında en değerli olanınız, O’na karşı gelmekten en çok sakınanınızdır. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, hakkıyla haberdâr olandır.”
(Hucurât, 49/13)
اتَّقِ الََّل حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ
“Nerede olursan ol, Allah’a karşı sorumluluğunun bilincinde ol! Kötülüğün peşinden iyi bir şey yap ki onu yok etsin. İnsanlara da güzel ahlâka uygun biçimde davran!”
(Tirmizî, Birr, 55)
12
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
أَل وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ, وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ, أَل وَهِيَ الْقَلْبُ
“Bilin ki! Vücutta öyle bir et parçası vardır ki o iyi (doğru ve düzgün) olursa bütün vücut iyi (doğru ve düzgün) olur, o bozulursa vücut bozulur. Bilin ki o kalptir.”
(Buhari, İman 38)
TÖVBE
اِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اٰلِّل لِلَّذ۪ينَ يَعْمَلُونَ السُّٓوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَر۪يبٍ فَاُوٰ۬لٓئِكَ يَتُوبُ اٰلُّل عَلَيْهِمْۜ وَكَانَ اٰلُّل عَل۪يمًا حَك۪يمًا
“Allah’ın kabul edeceği tövbe, ancak bilmeden kötülük edip de sonra tez elden tövbe edenlerin tövbesidir; işte Allah bunların tövbesini kabul eder; Allah her şeyi bilendir, hikmet sahibidir.”
(Nisa, 4/17)
قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذ۪ينَ اَسْرَفُوا عَٰلٓى اَنْفُسِهِمْ لَ تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اٰلِّۜل اِنَّ اٰلَّل يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَم۪يعًاۜ اِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّح۪يمُ
“De ki: Ey kendi nefisleri aleyhine haddi aşan kullarım! Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyin! Çünkü Allah bütün günahları bağışlar. Şüphesiz ki O, çok bağışlayan, çok esirgeyendir.”
(Zümer, 39/53)
التَّوْبَةُ مِنْ الذَّنْبِ أَنْ يَتُوبَ مِنْهُ ثُمَّ لَ يَعُودَ فِيه.
“Günahtan tövbe etmek, günahı terk edip bir daha ona dönmemektir.”
(İbn Hanbel, İ, 446)
13
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
SABIR VE ŞÜKÜR
يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَةِ إِنَّ الََّل مَعَ الصَّابِرِينَ
“Ey iman edenler! Sabrederek ve namaz kılarak Allah’tan yardım dileyin. Şüphe yok ki Allah sabredenlerle beraberdir.”
(Bakara, 2/153)
وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِنْ شَكَرْتُمْ لََز۪يدَنَّكُمْ وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ اِنَّ عَذَاب۪ي لَشَد۪يدٌ
“Hatırlayın ki Rabbiniz size: Eğer şükrederseniz, elbette size (nimetimi) artıracağım ve eğer nankörlük ederseniz hiç şüphesiz azabım çok şiddetlidir! diye bildirmişti.”
(İbrahim, 14/7)
عَجَبًا لَأمْرِ الْمُؤْمِنِ، إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ لَهُ خَيْرٌ، وَلَيْسَ ذَاكَ لَأحَدٍ إِلَّ لِلْمُؤْمِنِ،
إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَكَرَ، فَكَانَ خَيْرًا لَهُ، وَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ، فَكَانَ خَيْرًا لَهُ.
“Müminin durumu ne ilginçtir! Her hâli kendisi için hayırlıdır ve bu durum yalnız mümine mahsustur.
Başına güzel bir iş geldiğinde şükreder; bu onun için hayır olur.
Başına bir sıkıntı geldiğinde ise sabreder; bu da onun için hayır olur.”
(Müslim, Zühd, 64)
لَيْسَ الشَّدِيدُ بِالصُّرَعَةِ، إِنَّمَا الشَّدِيدُ الَّذِى يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الْغَضَبِ
“Güçlü kimse, insanları güreşte yenen değil, bilâkis öfke anında kendisine hâkim olandır.”
(Müslim, Birr, 107)
14
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
TEVEKKÜL
اِنْ يَنْصُرْكُمُ اٰلُّل فَلَ غَالِبَ لَكُمْۚ وَاِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذ۪ي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِه۪ۜ وَعَلَى اٰلِّل فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ
“Allah size yardım ederse, artık size üstün gelecek hiç kimse yoktur. Eğer sizi bırakıverirse, ondan sonra size kim yardım eder? Müminler ancak Allah’a güvenip dayanmalıdırlar.”
(Al-i İmran, 3/160)
لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَوَكَّلُونَ عَلَى الَِّل حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرُزِقْتُمْ كَمَا تُرْزَقُ الطَّيْرُ تَغْدُو خِمَاصًا وَتَرُوحُ بِطَانًا
“Eğer siz gereği gibi Allah’a tevekkül etmiş olsaydınız, tıpkı sabahleyin kursakları boş olarak çıkıp (akşam) doymuş bir şekilde dönen kuşların rızıklandırıldığı gibi sizler de rızıklandırılırdınız.”
(Tirmizî, Zühd, 33)
DOĞRULUK VE GÜVENİLİRLİK
فَاسْتَقِمْ كَمَٓا اُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَ تَطْغَوْاۜ اِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَص۪يرٌ
“Öyle ise emrolunduğun gibi dosdoğru ol. Beraberindeki tövbe edenler de dosdoğru olsunlar. Hak ve adalet ölçülerini aşmayın. Şüphesiz O yaptıklarınızı hakkıyla görür.”
(Hûd, 11/112)
الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ، وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى الَُّل عَنْهُ
“Müslüman, elinden ve dilinden Müslümanların selâmette olduğu (zarar görmediği) kimsedir. Muhacir de Allah’ın yasakladığını terk eden kimsedir.”
(Buhârî, Îmân, 4)
15
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَ يَرِيبُكَ، فَإِنَّ الصِّدْقَ طُمَأْنِينَةٌ وَإِنَّ الْكَذِبَ رِيبَةٌ
“Seni şüphelendireni bırak, şüphelendirmeyene bak. Çünkü doğruluk kalbin (tereddütsüz biçimde) huzura ermesidir. Yalan ise şüpheden ibarettir.’
(Tirmizî, Sıfatü’l-kıyâme, 60)
HAYÂ
قُلْ اِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالِْثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَاَنْ تُشْرِكُوا بِاٰلِّل مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِه۪ سُلْطَانًا وَاَنْ تَقُولُوا عَلَى اٰلِّل مَا لَ تَعْلَمُونَ
“De ki: “Rabbim ancak, açık ve gizli çirkin işleri, günahı, haksız saldırıyı, hakkında hiçbir delil
indirmediği herhangi bir şeyi Allah’a ortak koşmanızı ve Allah’a karşı bilmediğiniz şeyleri söylemenizi haram kılmıştır.”
(A’raf 7/33)
إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَمِ النُّبُوَّةِ الُأولَى: إِذَا لَمْ تَسْتَحِى فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ.
“İnsanlık, ilk günden beri bütün peygamberlerin üzerinde ittifak ettikleri bir söz bilir; şayet utanmıyorsan, dilediğini yap!”
(Buhârî, Edeb, 78)
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
KARDEŞLİK VE BİRLİKTE YAŞAMA AHLAKI
وَاَط۪يعُوا اٰلَّل وَرَسُولَهُ وَلَ تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ ر۪يحُكُمْ وَاصْبِرُواۜ اِنَّ اٰلَّل مَعَ الصَّابِر۪ينَۚ
“Allah ve Resûlüne itaat edin, birbirinizle çekişmeyin; sonra korkuya kapılırsınız da kuvvetiniz gider.
Bir de sabredin. Çünkü Allah sabredenlerle beraberdir.”
(Enfal, 8/46)
مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِى تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى
“Müminler, birbirlerini sevmede, birbirlerine merhamet ve şefkat göstermede, tıpkı bir organı rahatsızlandığında diğer organları da uykusuzluk ve yüksek ateşle bu acıyı paylaşan bir bedene benzer.”
(Müslim, Birr, 66)
ADALET
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ ٰامَنُوا كُونُوا قَوَّام۪ينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَٓاءَ ِٰلِّل وَلَوْ عَٰلٓى اَنْفُسِكُمْ اَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالَْقْرَب۪ينَۚ اِنْ يَكُنْ غَنِيًّا اَوْ فَق۪يرًا فَاٰلُّل اَوْٰلى بِهِمَا فَلَ تَتَّبِعُوا الْهَٰوٓى اَنْ تَعْدِلُواۚ وَاِنْ تَلْوُ۫ٓا اَوْ تُعْرِضُوا فَاِنَّ اٰلَّل كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَب۪يرًا
“Ey iman edenler! Adaleti titizlikle ayakta tutan, kendiniz, ana-babanız ve akrabanız aleyhinde de olsa Allah için şahitlik eden kimseler olun. (Haklarında şahitlik ettikleriniz) zengin olsunlar, fakir olsunlar Allah onlara (sizden) daha yakındır. Hislerinize uyup adaletten sapmayın, (şahitliği) eğer, büker (doğru şahitlik etmez),
yahut şâhidlik etmekten kaçınırsanız (biliniz ki) Allah yaptıklarınızdan haberdardır.”
(Nisa, 4/135)
يَا أَيُّهَا النَّاسُ! أَلَ إِنَّ رَبَّكُمْ وَاحِدٌ وَإِنَّ أَبَاكُمْ وَاحِدٌ أَلَ لَ فَضْلَ لِعَرَبِيٍّ عَلَى أَعْجَمِيٍّ وَلَ لِعَجَمِيٍّ عَلَى عَرَبِيٍّ وَلَ لَِأحْمَرَ عَلَى أَسْوَدَ وَلَ أَسْوَدَ عَلَى أَحْمَرَ إِلَّ بِالتَّقْوَى"...
“Ey insanlar! Bilesiniz ki, Rabbiniz bir, atanız da birdir. Arap’ın Arap olmayana Arap olmayanın da Arap’a; beyazın siyaha, siyahın da beyaza hiçbir üstünlüğü yoktur. Fazilet takvadadır…”
(İbn Hanbel, V, 411)
17
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
CİHAD
وَالَّذ۪ينَ جَاهَدُوا ف۪ينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَاۜ وَاِنَّ اٰلَّل لَمَعَ الْمُحْسِن۪ينَ
“Bizim uğrumuzda elinden gelen çabayı sarf edenlere gelince,
onları bize ulaşan yollara mutlaka yöneltiriz. Kuşkusuz Allah iyilik yapanların yanındadır.
(Ankebût, 29/69)
أَنَّ رَجُلً سَأَلَ النَّبِىَّ صلى الل عليه وسلم: أَىُّ الَأعْمَالِ أَفْضَلُ؟ قَالَ: "الصَّلَةُ لِوَقْتِهَا، وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ، ثُمَّ الْجِهَادُ فِى سَبِيلِ الَِّل"
Bir adam Hz. Peygamber’e (sav), “Amellerin en üstünü hangisidir?” diye sorunca Peygamber Efendimiz şöyle cevap verdi: “Vaktinde kılınan namaz ve anne babaya iyilik etmektir.
Sonra da Allah yolunda cihat etmek gelir.”
(Buhârî, Tevhîd, 48)
EMR-İ Bİ’L-MA’RUF NEHY-İ ANİ’L-****MÜNKER
وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ اُمَّةٌ يَدْعُونَ اِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِۜ وَاُوٰ۬لٓئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
“Sizden, hayra çağıran, iyiliği emredip kötülüğü meneden bir topluluk bulunsun.
İşte onlar kurtuluşa erenlerdir.”
(Al-i İmran, 3/104)
اُدْعُ اِٰلى سَب۪يلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّت۪ي هِيَ اَحْسَنُۜ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَب۪يلِه۪ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَد۪ينَ
“(Resûlüm!) Sen, Rabbinin yoluna hikmet ve güzel öğütle çağır ve onlarla en güzel şekilde mücadele et!
Rabbin, kendi yolundan sapanları en iyi bilendir ve O, hidayete erenleri de çok iyi bilir.”
(Nahl, 16/125)
18
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَرْحَمْ صَغِيرَنَا وَيُوَقِّرْ كَبِيرَنَا وَيَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ
“Küçüğümüze merhamet etmeyen, büyüğümüze saygı göstermeyen, iyiliği emredip kötülükten sakındırmayan bizden değildir.”
(Tirmizî, Birr, 15)
مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ , فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ، وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإيمَانِ
“İçinizden biri bir kötülük görürse onu eliyle, buna gücü yetmezse diliyle değiştirsin; buna da gücü yetmezse kalbiyle (ona karşı kin ve nefret beslesin). Bu ise imanın asgarî gereğidir.”
(Müslim, İman, 78)
ANNE BABA HAKKI
وَقَٰضى رَبُّكَ اَلَّ تَعْبُدُٓوا اِلَّٓ اِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۜ اِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُمَٓا اَوْ كِلَهُمَا فَلَ تَقُلْ لَهُمَٓا اُفٍّ وَلَ تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلً كَر۪يمًا
“Rabbin, sadece kendisine kulluk etmenizi, ana-babanıza da iyi davranmanızı kesin bir şekilde emretti. Onlardan biri veya her ikisi senin yanında yaşlanırsa, kendilerine «of!» bile deme; onları azarlama; ikisine de güzel söz söyle.”
(İsra, 17/23)
رِضَا الرَّبِّ فِى رِضَا الْوَالِدِ وَسَخَطُ الرَّبِّ فِى سَخَطِ الْوَالِدِ
“Rabbin hoşnutluğu anne babanın hoşnutluğuna bağlıdır.
Rabbin öfkesi ise, anne babanın öfkesine bağlıdır.”
(Tirmizî, Birr ve Sıla, 3)
19
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
TİCARET VE HELAL KAZANÇ
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ ٰامَنُوا لَ تَأْكُلُٓوا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّٓ اَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ وَلَ تَقْتُلُٓوا اَنْفُسَكُمْۜ اِنَّ اٰلَّل كَانَ بِكُمْ رَح۪يمًا
Ey iman edenler! Karşılıklı rızâya dayanan ticaret dışında, mallarınızı aranızda haksızlıkla yemeyin ve kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz Allah size karşı çok merhametlidir.
(Nisa, 4/29)
التَّاجِرُ الصَّدُوقُ الَأمِينُ مَعَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ
“Dürüst ve güvenilir tüccar, peygamberler, sıddikler ve şehitlerle beraberdir.”
(Tirmizi, Buyu’, 4)
مَا أَكَلَ أَحَدٌ طَعَامًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ أَنْ يَأْكُلَ مِنْ عَمَلِ يَدِهِ ، وَإِنَّ نَبِىَّ الَِّل دَاوُدَ عَلَيْهِ السَّلَمُ كَانَ يَأْكُلُ مِنْ عَمَلِ يَدِه
“Kesinlikle hiç kimse elinin emeğinden daha hayırlı bir yemek yememiştir.
Allah’ın Peygamberi Davud (as) da kendi elinin emeğini yiyordu.”
(Buhârî, Büyû’, 15)
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
KOMŞU HAKKI
وَاعْبُدُوا اٰلَّل وَلَ تُشْرِكُوا بِه۪ شَيْـًأ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْٰبى وَالْيَتَاٰمى وَالْمَسَاك۪ينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْٰبى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَابْنِ السَّب۪يلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْۜ اِنَّ اٰلَّل لَ يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالً فَخُورًاۙ
“Allah’a kulluk edin ve ona hiçbir şeyi ortak koşmayın. Anne babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara,
yakın komşuya, uzak komşuya, yakın arkadaşa, yolcuya, ellerinizin altında bulunanlara iyi davranın.
Allah kendini beğenen ve böbürlenip duran kimseyi asla sevmez.
(Nisa, 4/36)
مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِالَِّل وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِالَِّل وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلَ يُؤْذِ جَارَهُ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِالَِّل وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ
“Allah’a ve âhiret gününe iman eden ya hayır söylesin ya da sussun! Allah’a ve âhiret gününe iman eden komşusuna eziyet etmesin! Allah’a ve âhiret gününe iman eden misafirine ikram etsin!”
(Buhârî, Rikâk, 23)
SELAMLAŞMAK
وَاِذَا حُيّ۪يتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِاَحْسَنَ مِنْهَٓا اَوْ رُدُّوهَاۜ اِنَّ اٰلَّل كَانَ عَٰلى كُلِّ شَيْءٍ حَس۪يبًا
“Bir selam ile selamlandığınız zaman siz de ondan daha güzeli ile selamlayın; yahut aynı ile karşılık verin. Şüphesiz Allah, her şeyin hesabını arayandır.”
(Nisa, 4/86)
لَ تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا، وَلَ تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا، أَوَلَ أَدُلُّكُمْ عَلَى شَىْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ؟ أَفْشُوا السَّلَمَ بَيْنَكُمْ
“İman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olmazsınız. Size, yaptığınız takdirde birbirinizi seveceğiniz bir iş göstereyim mi? Aranızda selâmı yayın.”
(Müslim, Îmân, 93)
21
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
AİLE OLMAK
وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
“Kaynaşmanız için size kendi (cinsi)nizden eşler yaratıp aranızda sevgi ve merhamet peydâ etmesi de O’nun (varlığının) delillerindendir. Doğrusu bunda, iyi düşünen bir kavim için ibretler vardır.”
(Rûm, 30/21)
مَا نَحَلَ وَالِدٌ وَلَدًا مِنْ نَحْلٍ أَفْضَلَ مِنْ أَدَبٍ حَسَنٍ
“Hiçbir anne baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha kıymetli bir bağışta bulunmamıştır.”
(Tirmizî, Birr, 33)
ÖLÜM VE AHİRETE HAZIRLIK
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ ٰامَنُوا اتَّقُوا اٰلَّل حَقَّ تُقَاتِه۪ وَلَ تَمُوتُنَّ اِلَّ وَاَنْتُمْ مُسْلِمُونَ
“Ey iman edenler! Allah’tan, O’na yaraşır şekilde korkun ve ancak Müslümanlar olarak can verin.”
(Âl-i İmrân, 3/102)
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ ٰامَنُوا اتَّقُوا اٰلَّل وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍۚ وَاتَّقُوا اٰلَّۜل اِنَّ اٰلَّل خَب۪يرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ
“Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve herkes, yarına ne hazırladığına baksın. Allah’tan korkun, çünkü Allah, yaptıklarınızdan haberdardır.”
(Haşr, 59/18)
22
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
كُلُّ نَفْسٍ ذَٓائِقَةُ الْمَوْتِۜ وَاِنَّمَا تُوَفَّوْنَ اُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِٰيمَةِۜ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَاُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَۜ وَمَا الْحَٰيوةُ الدُّنْيَٓا اِلَّ مَتَاعُ الْغُرُورِ
“Her canlı ölümü tadacaktır. Ve ancak kıyamet günü yaptıklarınızın karşılığı size tastamam verilecektir.
Kim cehennemden uzaklaştırılıp cennete konursa o, gerçekten kurtuluşa ermiştir.
Bu dünya hayatı ise aldatma metâından başka bir şey değildir.”
(Al-i İmran, 3/185)
يَتْبَعُ الْمَيِّتَ ثَلَثَةٌ فَيَرْجِعُ اثْنَانِ وَيَبْقَى وَاحِدٌ يَتْبَعُهُ أَهْلُهُ وَمَالُهُ وَعَمَلُهُ فَيَرْجِعُ أَهْلُهُ وَمَالُهُ وَيَبْقَى عَمَلُهُ
“Üç şey öleni (mezara kadar) takip eder; ikisi geri döner, biri kalır. Ailesi, malı ve ameli onu takip eder.
Ailesi ve malı geri döner, ameli kalır.”
(Müslim, Zühd, 5)
الْكَيِّسُ مَنْ دَانَ نَفْسَهُ وَعَمِلَ لِمَا بَعْدَ الْمَوْتِ، وَالْعَاجِزُ مَنْ أَتْبَعَ نَفْسَهُ هَوَاهَا وَتَمَنَّى عَلَى الَِّل
“Akıllı kişi kendisini hesaba çeken ve ölümden sonrası için çalışandır. Aciz kişi ise arzularına uyup bir de Allah’tan (bağışlanma) umandır.”
(Tirmizî, Sıfatü’l-kıyâme, 25)
إِذَا مَاتَ الِإنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّ مِنْ ثَلَثَةٍ: إِلَّ مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ
“İnsan ölünce üç şey dışında ameli kesilir: Sadaka-i câriye (faydası kesintisiz sürüp giden sadaka), kendisinden faydalanılan ilim ve kendisine dua eden hayırlı evlât.”
(Müslim, Vasiyyet, 14)
23
Mesleğe Hazırlık Eğitimleri Konulu Ayet ve Hadisler
اغْتَنِمْ خَمْسًا قَبْلَ خَمْسٍ: شَبَابَكَ قَبْلَ هَرَمِكَ، وَصِحَّتَكَ قَبْلَ سَقَمِكَ، وَغِنَاكَ قَبْلَ فَقْرِكَ، وَفَرَاغَكَ قَبْلَ شُغْلِكَ، وَحَيَاتَكَ قَبْلَ مَوْتِكَ
“Beş şey gelmeden önce beş şeyin değerini iyi bilmelisin; ihtiyarlığından önce gençliğinin, hastalığından önce sağlığının, yokluğundan önce varlığının, meşguliyetinden önce boş vaktinin ve ölümünden önce hayatının.”
(Hâkim, Müstedrek, İV, 341)
نِعْمَتَانِ مَغْبُونٌ فِيهِمَا كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ: الصِّحَّةُ وَالْفَرَاغُ
“İki nimet vardır ki insanların çoğu onlar(ı değerlendirme) hususunda aldanmıştır: Sağlık ve boş vakit.”
(Buhârî, Rikâk, 1)